در روزهای اخیر و با توجه به حواشی پیشآمده درخصوص رهبری اوکراین، برخی از اطرافیان دونالد ترامپ ازجمله اعضاء تیم جیدی ونس معاون ریاستجمهوری، تماسهایی با والری زالوژنی (فرمانده اسبق ارتش و سفیر فعلی اوکراین در لندن) داشته و ظاهراً او را گزینهی اول برای جانشینی ولادیمیر زلنسکی میدانند. هرچند وی پس از تعاملات با دفتر ریاستجمهوری این تماسها را رد و بیپاسخ گذاشته است.
این اتفاقات و مطرحشدن چنین گزینههایی گویای آن است که غرب درحال بررسی راههای جایگزین برای خروج از بحران در اوکراین است. از دیگر سو اطلاعات خارجی روسیه نیز عنوان داشته است که ایالاتمتحده و بریتانیا اخیراً و در گفتگوهای پنهانی بهبررسی جایگزینی زلنسکی با ژنرال زالوژنی پرداختهاند. چراکه زالوژنی از نگاه سیاستمداران غربی شخصی قابلاعتماد، مستقل و درعین حال مطیع غرب به شمار میآید که میتواند در آینده سیاسی اوکراین البته مطابق باسیاستهای مستبدانه غرب و آمریکا نقشآفرینی کند.
والری زالوژنی که از اوایل مناقشه اوکراین با روسیه بهعنوان شخصیتی محبوب و کاریزماتیک در اوکراین شناختهشده و بین رسانهها بعنوان نماد مقاومت ملی معرفی میشد و بدین سبب از وی تصویری قهرمانانه ساختهشده و همین تصویر ارائهشده در جامعه اوکراین امروزی، ابزاری کارآمد برای تداوم سیاستهای غرب شده تا مسئله تغییر رهبری و جایگزینی با شخص موردنظرشان مطرح گردد. البته بهطور حتم تأکید بر این محبوبیت، نشانه قطعیت در جایگزینی وی نخواهد بود اما با توجه به روند تکراری غرب در برقراری حکومتهای دستنشانده، مسلماً این شخص گزینه نخست و بالقوه غرب میباشد که رسانههای غربی را بر آن داشته تا مواضع خود در خصوص زلنسکی را تغییر داده و توجه خود را به زالوژنی معطوف بدارند.
چراکه مقرر گردیده بود طی دیدار اخیر ترامپ با زلنسکی در اتاق بیضی کاخ سفید توافقاتی حاصل شود اما درعوض این دیدار پرتنش، به چالش و نزاع تبدیل شده و همین امر نشان از بازتعریفی نو از رهبری در اوکراین بوده و حتی ممکن است آغازی بر خط فکری جدید برای جایگزینی او باشد. در واقع طی این دیدار اوضاعی فراتر از یک مذاکره رقم خورده و مشاجراتی با صداهای بلند و تقطیع مکرر تبدیل به یک درگیری تمامعیار سیاسی شده است. ترامپ و دستیارش بارها سخنان زلنسکی را قطع نموده و حتی وی را با بیاحترامی خطاب کرده و درنهایت توانستند تا حد زیادی ناتوانی زلنسکی را در مذاکره آشکار سازند.
برای پوتین و رسانههای نزدیک به روسیه، این مذاکره نشانی تازه از «تزلزل ایالاتمتحده»، حتی در حمایت از متحدان غربی بود. آنان میتوانند این اتفاق را بهعنوان نمادی از کاهش مشروعیت رهبری زلنسکی و ضعف ارزشهای غرب مطرح کنند. برای روسیه طرح چنین سناریوهایی علیالخصوص زمانیکه از سوی جریانهای نزدیک به جمهوریخواهان دنبال میشوند، نشانهای از تضعیف رهبری اوکراین و فرصتی برای تقویت روایت خود در مورد ناکامی سیاستهای غربی است. در داخل اوکراین، اتفاقات روی داده در واشنگتن تردیدهایی درباره توان مدیریتی زلنسکی جهت تأمین حمایت مستمر آمریکا ایجاد کرده و در مقابل، شخصیتهایی مثل زالوژنی بهعنوان گزینهای قابلتأمل برای رهبری اوکراین مطرح میشوند.
این اتفاقات چه در صورت بالفعل شدن و چه در صورت عدم انجام، نشان از تضعیف بینالمللی زلنسکی و تغییر در موازنه قدرت و نشانهای از بیاعتمادی ترامپ به دوام زلنسکی در شرایط فعلی داشته و درعین حال نمونهای بارز از خوی استعماری آمریکا و ترامپ میباشد. حالا و با توجه به فضاسازیهای رسانههای غربی تا حد زیادی تغییر واکنشها نسبت به رهبری در اوکراین دیده میشود. برای مثال گاردین که در اوایل مناقشه در اوکراین، زلنسکی را بهعنوان رهبری قهرمان و نجاتدهنده در اوکراین معرفی میکرد اکنون باکمی عقبنشینی در این خصوص مطالبی ارائه داده و حتی طی روزهای اخیر این روزنامه نیز به والری زالوژنی فرمانده سابق ارتش اوکراین اشاره داشته است. همین موضوع نشاندهنده آن است که در رسانههای جریانساز غرب، آینده رهبری اوکراین و جایگزینی مدیریت با چهرههای جدید را مشروع و قابلبررسی میدانند و اکنون بهطور تلویحی امکان پایان دوره زلنسکی و رویکار آمدن چهرهای تازهنفس را مطرح میکنند.
این تحولات نشان میدهد که تصمیمگیری درباره آینده رهبری اوکراین صرفاً در کیف رقم نمیخورد، بلکه تحتتأثیر معادلات آمریکا، ناتو و حتی مواضع روسیه است که زلنسکی را به رسمیت نمیشناسد. بهوضوح روشن است ترامپ مستقیماً و تا حدیکه در خصوص جایگزینی زلنسکی نیز اندیشههایی درسر دارد در حال نقشآفرینی است.
هرچند ناتو و متحدان غربی نیز نگران هرگونه تغییروتحول در اوکراین میباشند اما از سویی روسیه نیز با تضعیف زلنسکی در تلاش است تا اوضاع داخلی اوکراین را بیثباتتر نشان دهد تا به غرب اثبات شود بدون حضور روسیه هرگونه معادلهای در منطقه حلنشده باقی خواهد ماند.
در پایان و با اشاره بهتمامی مباحث مطرحشده در روزهای اخیر میتوان گفت موضوع جانشینی در رهبری اوکراین و تأکید بر عدم مشروعیت ولادیمیر زلنسکی، فارغ از امکان وقوع آن، فراتر از یک کشمکش داخلی بوده و به صحنه نبرد بین قدرتهای بزرگ و منافع آنها تبدیلگشته است. جاییکه میتواند هم نظام داخلی اوکراین را منحل کرده و هم تغییرات عمیقی در ساختار امنیتی اروپا و حتی نظام بینالملل را بههمراه داشته باشد و با نمایش خوی استکباری غرب، تأکید نماید که بدونحضور روسیه هرگونه معادلهای در منطقه لاینحل باقی خواهد ماند.
نظر
ارسال نظر برای این مطلب